Journal
Saturday,Oct 24 2009, 04:59:59 PMBÍ MẬT POLICHINELLE !
Có 2 bài viết ngắn của tác giả Nguyễn Ngọc Trân trên Tuanvietnam/Vietnamnet rất lý thú để suy ngẫm . Xin phép tác giả và Tuanvietnam để được Post lên đây cho mọi người đọc và cùng suy ngẫm trong thời gian Quốc Hội đang họp và đang sôi nổi bàn bạc vễ những chuyện trọng đại của đất nước trong đó có việc Xem xét thông qua " Luật sửa đổi Luật Giáo dục " .
* Bí mật Polichinelle !
"Bí mật Polichinelle" là một bí mật mà mọi người đều biết nhưng là một hiểu biết không được chia sẻ... Như vậy "mọi thể diện đều được bảo toàn", "không ai bị mất mặt cả".
>> Mở trường đại học phải 'lót tay' 2 tỷ?
Mấy ngày hôm nay, với câu chuyện không thể tin được về "Đại học Phan Thiết", tiếp sau câu chuyện cũng ly kỳ không kém "Đại học quốc tế Hồng Bàng", rộ lên rất nhiều bài báo và ý kiến bạn đọc, bài phỏng vấn vị vụ trưởng này, vị cục trưởng nọ, v.v. ...Tất cả đều cảm thấy bức xúc, quá bức xúc. Rồi mọi người đi vào phân tích quy trình thành lập trường đại học, chưa ổn ở chỗ nào, khe hở ở đâu, mối quan hệ giữa các đơn vị hữu quan trong Bộ liên đới v.v....
Rồi Bộ trưởng GD và ĐT chỉ thị phải thanh tra khẩn cấp. Bạn đọc thở ra nhẹ nhõm: Phải thế chứ. Thật là một quyết định sáng suốt và đúng lúc!
Đáng tiếc là tất cả những "điều không thể tin được" này không phải bây giờ mới xảy ra, mà đã hai năm có hơn rồi khi các trường đại học ngoài công lập bắt đầu ra đời. Tôi đã từng sử dụng cụm từ "đại học mọc lên như nấm sau mưa" từ lúc đó để lưu ý và đề nghị Bộ trưởng có biện pháp tinh chọn để trình Thủ tướng cho phép thành lập.
Điều đáng ngạc nhiên là có một nguyên nhân không thấy ai đề cập đến, cả phóng viên lẫn bạn đọc viết báo. Tôi không nghĩ trình độ nhận thức và sự nhạy cảm không đủ để nhìn ra. Vậy thì chắc nguyên nhân đó đúng là một bí mật Polichinelle rồi!
Trên thế giới ai ai cũng biết "một bí mật Polichinelle là một điều không bí mật một chút nào cả. Đó là một bí mật mà mọi người đều biết tỏng" [2]. Vậy thì tại sao không ai chịu nói ra?
Tự điển Wikipédia đưa ra định nghĩa có thể giải đáp câu hỏi này: "Một bí mật Polichinelle là một bí mật mà mọi người đều biết nhưng là một hiểu biết không được chia sẻ. Đặc điểm của nó là những người nắm giữ "bí mật" này không thể hiện một cách công khai điều họ biết bởi vì theo họ, sẽ tốt hơn cho họ và cho những người khác, là chỉ nên thổ lộ với những người tín cẩn, hoặc thậm chí im lặng hoàn toàn. Như vậy "mọi thể diện đều được bảo toàn", "không ai bị mất mặt cả" .
À, ra thế! Vậy xin đừng hỏi tôi bí mật Polichinlelle đó là gì nhé! Bởi vì câu trả lời của tôi sẽ là: "Giữa chúng ta, thú thật, đó là một bí mật Polichinelle!"
- Nguyễn Ngọc Trân (nguyên ĐBQH khóa XI)
* Tại sao có bí mật Polichinell ư? Thêm một bí mật khác
Qua bí mật Polichinelle về nguyên nhân tại sao có thể sinh ra các "đại học trời ơi", hình như tôi biết thêm được một bí mật Polichinelle khác. Đó là tại sao đại biểu Quốc hội chuyên ngành được cơ cấu ít phát biểu ý kiến tại Quốc hội như cử tri mong đợi
Đúng, bí mật Polichinelle là bí mật mà ai cũng biết nhưng không ai muốn thổ lộ. Nhưng tại sao ư? Sau bài báo "Bí mật Polichinelle!" [1] tôi nhận được một số phản hồi (nhiều hơn chờ đợi) thể hiện sự đồng tình và chia sẻ về nội dung bài báo. Có vị là đại biểu Quốc hội khóa này, có vị là đại biểu các khóa trước. Có người nằm trong ngành giáo dục. Có người thuộc các ngành khác. Các vị này thuộc diện được cơ cấu vào Quốc hội với ý định rất tốt đẹp là để góp trí tuệ tập thể xây dựng chính sách cho ngành qua con đường nghị viện.
Các phản hồi đã bộc bạch những gì? Tâm sự của các vị tại khóa XII này, cộng với những điều tôi biết được trong ba nhiệm kỳ đại biểu Quốc hội trước, tựu trung lại là những băn khoăn, góp ý xây dựng, được phát biểu rất chân thành trong các cuộc họp giữa lãnh đạo Bộ và các đại biểu trong ngành nhân các kỳ họp Quốc hội, hay ngay tại diễn đàn Quốc hội, nếu khác với ý của Bộ (không chỉ riêng ở Bộ GD-ĐT) đã bị xem là không thiện chí.
Câu chuyện đâu đã dừng lại đó! Sau các cuộc họp có ý kiến không đồng thuận như vậy, có vị được lãnh đạo địa phương nhắc nhở "Hãy nói vừa vừa thôi, kẻo địa phương không được dự án!", có nơi Sở "được" thanh tra (đột xuất), có nơi lãnh đạo tỉnh ra bảo vệ kế hoạch về ODA thì được nghe nói mỉa "Hình như bây giờ vấn đề ODA bảo vệ ở Quốc hội thì phải!", v.v. ...
Trở lại với Bộ Giáo dục và Đào tạo, có vị nói rằng "Sau những chuyện đó (chuyện bị "trù" và chuyện các đại học "ba không") thì tôi không còn biết nói thế nào nữa! Họ cứ tưởng không ai biết nên cứ đeo hoài cái mặt nạ đó. Thật kinh khủng!"
Tôi không bình luận gì thêm. Chỉ xin nói rằng qua bí mật Polichinelle về nguyên nhân tại sao có thể sinh ra các "đại học trời ơi", hình như tôi biết thêm được một bí mật Polichinelle khác. Đó là tại sao đại biểu Quốc hội chuyên ngành được cơ cấu ít phát biểu ý kiến tại Quốc hội như cử tri mong đợi [2].
- Nguyễn Ngọc Trân (nguyên ĐBQH)